zaterdag 30 juni 2007
Politici stadsdeel geven subsidie aan eigen stichtingen
Sipans Tweede kamer bezoek,
André Bhola is een veelzijdig man: niet alleen is hij voorzitter van de stadsdeelraad in Amsterdam Zuidoost, hij schrijft ook toneelstukken en geeft cursussen over hart- en vaatziekten.
Er is alleen een probleempje. Bij die toneelstukken bijvoorbeeld: daar kreeg hij 4450 euro voor betaald van een stichting, die daarvoor weer gesubsidieerd wordt door het stadsdeel. En bovendien mochten enkele familieleden van Bhola betaalde rolletjes spelen in de stukken.
Het voorbeeld komt uit een gisteren verschenen rapport van de Amsterdamse Rekenkamer over belangenverstrengeling in Zuidoost. Bhola, die nog niet wilde reageren, is niet de enige die daarin op de korrel wordt genomen.
De Rekenkamer onderzocht 66 lokale politici. Veertien van hen verzuimden om hun nevenfuncties te melden, of stemden mee met beslissingen over subsidies voor stichtingen waar ze zelf bij betrokken waren, bijvoorbeeld als bestuurslid. En bij zeven politici is er duidelijk sprake van belangenverstrengeling. De Rekenkamer onderzocht ook 33 instellingen in het stadsdeel die subsidie ontvingen: twee derde ervan voldeed niet aan de voorwaarden voor transparantie.
Is Zuidoost, waar jaarlijks zo’n 25 miljoen euro subsidie wordt verdeeld onder allerlei stichtingen en organisaties, een broeinest van vriendjespolitiek? Of is het elders net zo erg? „Ik vind het wel veel”, reageert de Tilburgse bestuurskundige Marcel Boogers. „Vroeger werd er vaak naar Brabant en Limburg gewezen als het om vriendjespolitiek ging, maar het lokale bestuur is hier toch zorgvuldiger geworden.”
Boogers wijt de vriendjespolitiek aan de dominante positie van de PvdA, die in Amsterdam Zuidoost een absolute meerderheid in de deelraad heeft. Inderdaad zijn de meeste beschuldigde politici van PvdA-huize. „In Brabant had het CDA vroeger ook zo’n machtspositie, maar daar zijn al eerder dan elders de lokale partijen tegen opgestaan.”
Daarnaast vindt Boogers Zuidoost een geval apart omdat er verschillende politieke culturen langs elkaar schuren. „Migranten brengen uit Ghana en Suriname andere normen mee dan wat we hier in Nederland in de loop van eeuwen hebben ontwikkeld. Dat moet dus nog even zijn plaats vinden.”
Maar emeritus hoogleraar beleidswetenschap Hans van den Heuvel denkt dat het probleem ook elders speelt. „Dit is voor het eerst dat er zo’n grootschalig onderzoek, met naam en toenaam, is gedaan. En het gebeurt in Zuidoost inderdaad op grote schaal. Maar ik vrees dat je ook in een andere gemeente heel wat boven tafel zou krijgen.”
Het komt volgens Van den Heuvel doordat in Nederland veel te slappe regels over belangenverstrengeling zijn. „Er wordt vaak gedacht: als ik mijn bestuursfunctie maar meld, dan is het wel goed. Of mensen lopen tijdens de stemming over hun organisatie even de zaal uit. Maar je moet je afvragen of raadsleden überhaupt wel een functie zouden mogen hebben bij een organisatie die door de gemeente wordt gesubsidieerd.”
Veel van de politici die beschuldigd worden van belangenverstrengeling, zijn Surinaams. Speelt vriendjespolitiek meer in migrantengemeenschappen? Politicoloog Jean Tillie, die zich met migranten bezighoudt, heeft het rapport nog niet gelezen, maar wil er wel in algemene zin iets over kwijt.
„Overal is vriendjespolitiek”, zegt Tillie. „Bij ons in Limburg ging de aannemer vroeger ook met de burgemeester in de kroeg zitten.” Maar in hechte, goed georganiseerde gemeenschappen speelt het probleem minder. „In de Turkse gemeenschap zul je het niet snel zien. Daar staan de verschillende deelgroepen met elkaar in contact en is dus meer sociale controle. Maar de Surinaamse gemeenschap is eigenlijk helemaal geen gemeenschap: die is versplinterd in allemaal kleine groepjes. En bij gebrek aan zulke sociale controle zullen leiders eerder geneigd zijn om toe te geven aan druk uit hun eigen kleine achterban om ’iets’ voor ze te doen.”
Aanmelden bij Berichten [Atom]
